Yeni tasarım ve içeriğiyle okurlarıyla buluşan Türkiye’nin en köklü inşaat dergisi olan İnşaat Dünyası dergisi, Türkiye’nin lokomotif sektörü olan inşaat ve yapı sektörünün uluslararası gelişimini ana misyonu olarak görür ve yıllardır ödün vermediği yayıncılık çizgisini sürekli geliştirerek bu misyonu gerçekleştirmeyi hedefler.

Liakhvi Viyadüğü – Gürcistan

Trans-Avrupa otoyolunun Gürcistan’daki parçasını oluşturan ve Tiflis’i Karadeniz kıyısında Batum’a bağlayan mevcut yolun otoyol standartlarına getirilmesi amacıyla, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu’nun (BM/AEK – UN/ECE) teknik ve idari desteğinde, Gürcistan Karayolları İdaresi seri ihaleler düzenledi.

Bu ihaleler sonucunda 31 m toplam genişliği olan 4 şeritli otoyolun 15 km lik bölümünün yapımını Akkord-Gürcistan firması kazandı. Bu sözleşme kapsamında Gori kenti yakınlarındaki Liakhvi nehri vadisinde yer alan aynı isimli köprü, toplam uzunluğu 877 m ve genişlikleri 14,5 m olan simetrik iki tabliyeden oluşmaktaydı.

LIAKHVI KÖPRÜSÜ LOKASYONU

İhale dosyasında yer alan tasarıma göre :

• Kirişlerle birlikte ortalama döşeme kalınlığı 2,20 m, kesit alanı 12,24 m2 idi,

• Öngörülen yerinde dökme yapım metoduna göre, her iki tabliye için ikişer açıklık boyunca kalıp ve iskele temini gerekiyordu,

• Ayak yükseklikleri 15 ila 25 m, açıklıklar 33 ila 48 m arasında değişmekte idi,

Mevcut yapım metodu ile inşaat süresi 16 ay olarak belirlenmişti.

İLK DİZAYN KESİTİ

İhale dosyasında yer alan tabliye ilk dizaynı

Bu noktada Freysaş devreye girerek hem tabliyenin kesitini optimize eden bir dizayn yaptı hem de Gürcistan’da yapım yöntemi olarak ilk defa uygulanan itme –sürme köprü yöntemini sunarak yapım süresini 7 aya düşürdü.

Freysaş-Freyssinet kapsamındaki sorumluluklar

• Tabliyenin tasarımı,

• Yapım yönteminin tasarımı (itme-sürme yöntemi olarak belirlendi),

• Ardgerme malzemeleri temini ve uygulaması,

• WP tipi genleşme derzlerinin temini ve uygulaması,

• 84 adet pot mesnet temini ve montajı,

• 8 adet hidrolik deprem sönümleyici amortisörün temini ve montajı,

• İtme-sürme yapım metodunun uygulanması.

Akkord kapsamındaki sorumluluklar

• Dairesel kesitli köprü ayaklarının tasarımı ve yapımı,

• Kenar ayak arkasında yer alan prekast sahasının hazırlanması,

• Prekast alanındaki sabit kalıp sisteminin imal ve montajı,

• Demir donatı temin ve montajı,

• Beton imal ve montajı,

Freysaş tarafından yapılan optimizasyon sonrası tabliye kesiti

Yapım metodu olarak önerilen itme-sürme yönteminin metod tasarımı Freysaş Freyssinet tarafından yapıldı. Bu metoda uygun olarak aşağıya doğru % 2,96 sabit eğimli köprü aksı boyunca her tabliye için 20 adet segment prekast sahasında betonları dökülüp germe işlemleri tamamlandıktan sonra, kenar ayağa sabitlenmiş olan 400 tonluk krikolar yardımıyla ayaklar üzerine yerleştirilen kayıcı mesnetler de kullanılarak itildi. Köprü eğimi yokuş aşağı konumda olduğu için, kendi ağırlığının etkisiyle kontrolsuz kaymasını engellemek ve istenilen yerde durdurmak için prekast alanı sonuna yerleştirilen 200 ton kapasiteli 4 adet kriko kullanıldı.

Bu metodun uygulanmasında ulaşılan 7 günlük standart yapım döngüsü aşağıda özetlenmiştir :

• 1. Gün : Kalıbın temizliği, ayarlanması ve geometri kontrolu,

• 2. ve 3. Gün : Betonarme donatısı ve ardgerme kılıflarının montajı,

• 4. Gün : Beton dökümü,

• 5. ve 6. Gün : Ardgerme halatlarının yerleştirilmesi ve beton prizinin beklenmesi,

• 7. Gün : Germe işleri ve segmentin itilerek yerine yerleştirilmesi.

Köprü tabliyesinin ve yapım metodunun optimizasyonu sonucu elde edilen kazanımlar ise :

• Yapım için gerekli olan ekipman maliyetinde ciddi bir tasarruf sağlandı (Vinç, iskele ve kalıp),

• Süre 16 aydan 7 aya indirildi,

• İşverenin isteği doğrultusunda kesit şekli değiştirilmedi, ancak ardgerme kablolarının dağılımı değiştirilerek kiriş genişlikleri 1,90 metreden 0,70 m ye düşürüldü,

• Enine ardgerme kullanımı ile tabliyenin üst döşeme kalınlığı 35 cm den 25 cm ye düşürüldü,

• Tabliye kesit alanı 12,24 m2 den 6,78 m2 ye indirilerek zati ağırlık % 45 azaltıldı, bu sayede kullanılan beton ve demir miktarı da % 45 azaltılarak yapım maliyeti düşürülürken ayaklara gelen yatay deprem kuvvetleri de azaltılmış oldu,

• Üretim tek bir noktada ve endüstriyel üretim koşullarında yapıldığı için, kaliteyi arttırarak süreyi kısaltma imkanı sağlanmış oldu,

• Yapım süresince karayolu ve demiryolu trafiğine hiçbir müdahale olmadı. Bu sayede günlük hayat köprü yapım süresi boyunca bu olaydan etkilenmedi. Hem bu nedenle hem de beton ve demir miktarındaki azalmalar sayesinde çevreye salınan karbondioksit oranında önemli tasarruf sağlandığından, çevreye duyarlı örnek bir proje gerçekleştirilmiş oldu.

Liakhvi köprüsünün toplam 1754 m uzunluğundaki tüm segmentlerinin itme-sürme yöntemiyle yerlerine montajı Eylül 2012’de tamamlanarak Gürcistan halkının hizmetine sunulmuştur.