Yeni tasarım ve içeriğiyle okurlarıyla buluşan Türkiye’nin en köklü inşaat dergisi olan İnşaat Dünyası dergisi, Türkiye’nin lokomotif sektörü olan inşaat ve yapı sektörünün uluslararası gelişimini ana misyonu olarak görür ve yıllardır ödün vermediği yayıncılık çizgisini sürekli geliştirerek bu misyonu gerçekleştirmeyi hedefler.

Dev ülkede dev pazar: Rusya

Rusya, Türk inşaat şirketlerinin henüz Sovyet rejiminin yıkılmadığı yıllarda çalışmaya başladığı, günümüzde de dış projelerin önemli bir ayağını oluşturan bir ülke. Büyük pazarıyla sektörün ilgisinin daima canlı kaldığı ülkede irili ufaklı onlarca Türk inşaat firması faaliyet yürütüyor. Türkiye Müteahhitler Birliği’nin İnşaat Sektörü Analiz raporuna göre ülke, yurtdışında üstlenen projelerin dağılımında Türkmenistan’dan sonra 2.510 milyon dolar ve yüzde 16.7’lik payla ikinci en büyük pazar konumunda. Özellikle Arap ülkelerinde son iki yıldır yaşanan siyasi krizler nedeniyle çok sayıda Türk inşaat firmasının rotasını yeniden Rusya’ya çevirmiş olması, ülkeyi bir dikkat noktasına çevirmiş durumda.

Rusya’nın Türk inşaat sektörü açısından öneminin önümüzdeki en az 10 yıl daha canlı kalacağını söylemek mümkün. Başta 2018’deki Dünya Kupası’na ev sahipliği olmak üzere Rusya, önümüzdeki yıllarda Universiad Olimpiyatları (2013) ve Soçi Kış Olimpiyatları (2014) gibi önemli uluslararası etkinliklere ev sahipliği yapacak.

YENİ STADLARA 3.8 MİLYAR DOLAR

Ülkede özellikle 2018’deki Dünya Kupası için şimdiden hazırlıklar başlamış durumda. Kupanın gerçekleşeceği Moskova, St. Petersburg, Kaliningrad, Yaroslavl, Nijni Novgorod, Saransk, Kazan, Yekaterinburg, Samara, Volgograd, Krasnodar, Soçi ve Rostov şehirlerinde her biri için büyük bütçelerin ayrılacağı işler sektörü bekliyor. Bu kentlerde, yeni stadyum, oteller ve turizm tesisleri inşa edilecek.

Dünya Kupası maçları birbirine hızlı trenle bağlanacak 13 şehirde ve 16 statta yapılacak. Bu şehirlerin tümünde en az 40 bin kişilik stat şartı aranıyor. 2018’e kadar 13 stat baştan inşa edilirken, 3’ü de yenilenecek. Ülkede yalnızca yapılacak yeni stadyumlara toplamda 3.8 milyar dolar harcanması bekleniyor. Şampiyona için ayrıca yeni demiryollarından havayolları ve otoyollara kadar birçok yeni yatırım bekleniyor.

İKİ YIL SONRA KIŞ OLİMPİYATLARI

2014 Soçi Kış Olimpiyatları’nda benzer bir canlılık getirmiş durumda. Olimpiyat Komitesi’nin kalacağı otelin inşaat işini Türk firması Yenigün İnşaat aldı. 145.6 milyon dolar değerindeki proje aynı zamanda ana müteahhit olarak olimpiyat yatırımlarından bir Türk firmasının aldığı ilk iş oldu. 5 yıldızlı otel projesinin bu yılın Eylül ayında tamamlanması bekleniyor. Yenigün İnşaat, Olimpiyatlar kapsamında ayrıca Sochi Olimpiyat Köyü Lot 5 ve Lot 6 Betonarme ve Perde Su İzolasyonu İşleri’ni de üstlenmiş durumda.

Resmi rakamlara göre Kış Olimpiyatları’nın bütçesi 206 milyar ruble olacak. Bu yılın sonuna kadar olimpiyatlar için 218 tesisin tamamlanması bekleniyor. 2014 Kış Olimpiyat Oyunları’nı düzenleyecek olan Rusya, Soçi’de kuracağı yeni limanı da Albayrak Grubu ile birlikte inşaa etmeye karar vermişti.

HERKESE KONUT PROJESİ

Rusya’yı inşaat sektörü için bir cazibe merkezi kılan bir başka sebep de ülkenin tüm vatandaşları konut sahibi yapma yönündeki hedefi. Hükümetin hedefi 2030’a kadar herkesi konut sahibi yapmak. Bu kapsamda konut inşaatının 2015’e kadar yüzde 50 oranında artırılması amaçlanıyor. Rusya başbakanı Vladimir Putin, önümüzdeki dört yıl içinde toplam 370 milyon metrekarelik konut yapılacağını açıkladı.

Ülkede bu plan çerçevesinde özellikle bu yılın ilk aylarında ciddi bir yatırım artışı gözleniyor. Bu yılın yalnızca Ocak ve Şubat aylarında 66 bin 500 konut inşaatı gerçekleşti. 5.9 milyon metrekareye denk gelen bu projeler, 2011’le kıyaslandığında yüzde 13’lük bir artış anlamına geliyor. Bölgesel Gelişim Bakanlığı’nın rakamlarına göre bu yıl tamamlanması beklenen konut yatırımları toplamda 67 milyon metrekareyi bulacak. Ülkede 2015 için hedef ise 90 milyon metrekare.

İnşaat sektörünü heyecanlandıran ve 2010’dan bu yana sürmekte olan bir başka proje ise ulaştırma sisteminin modernizasyonunu öngören federal plan. Buna göre 2015’e göre ülkedeki kara, demiryolu ve havalimanı yapımları için toplamda 420 milyar dolarlık bir yatırım öngörülüyor.

ÜLKEDEKİ TÜRK FİRMALARI

Rusya’da onlarca Türk firması büyük inşaat projelerinde yeralmaya devam ediyor. Türkiye’nin en büyük firmalarından Rönesans İnşaat, ülkede en büyük yatırımları olan firmalardan biri olarak öne çıkıyor. Rönesans, yalnızca Rusya’daki faaliyetlerden sağladığı cirolarla Engineering News Record’un (ENR) “En Büyük Uluslararası İnşaat Müteahhitleri” listesinde 2007’de 61’inci, 2008’de 68’inci olmayı başardı.

Rusya’da etkili bir diğer Türk firması olan Enka ise ülkedeki ilk inşaat projelerini 1988 yılındaki Türkiye-SSCB Doğalgaz Anlaşması çerçevesinde üstlenmeye başladı. O tarihten bu yana onlarca proje bitiren firma, aralarında hastane, konut kompleksi, alışveriş merkezi, ofis binası ve endüstriyel fabrika projelerinin yanı sıra Beyaz Saray ve State Duma binalarının yenileme işleri gibi prestijli sözleşmeler gerçekleştirdi. Şu anda Moskova’nın Sheremetyevo Havaalanı’ndaki yeni terminal projesi, St. Petersburg’taki Toyota araba fabrikası projesi ve Sakhalin Adası’ndaki petrol sahası altyapı projesini sürdüren firmanın 2002’den bu yana Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu’nda bitirdiği proje sayısı 130.

Rusya’daki çok sayıda konut projesiyle öne çıkan inşaat firmalarından Ant Yapı’nın ülkede halen sürmekte olan 10’un üzerinde projesi mevcut. Firmanın Moskova’daki Capital Hill, Moscov City, White Garden, Timura Firunze, Valoyava Ekmek Fabrikası, Moscow City Plot 16 ve Smolenski çok amaçlı kompleks gibi projelerin yanında Soçi, Saint Petersburg ve Perm kentlerinde de sürmekte olan projeleri bulunuyor.

Bir başka Türk firması Summa İnşaat da Rusya’daki projeleriyle dikkat çekiyor. Firmanın Krasnodar’da inşaatı devam eden 72 bin metrekarelik Ochapovsky Hastanesi, Krasnodar Spor kompleksi, Soçi Hipermarket, Izhevsk’te Lojistik merkez gibi projeleri bulunuyor. Türkiye’nin önde gelen inşaat firmalarından Gama İnşaat’ın da Obninsk kentinde bu yılın Ekim ayında tamamlamayı öngördüğü Kaluga Elektrometal Fabrikasi Maddehane Inşaati Projesi devam ediyor.

Rusya’da aktif olarak faaliyet yürüten diğer öne çıkan Türk firmaları ise şöyle: Beta Tek İnşaat, Cenk İnşaat, Koçtek İnşaat, Koçak, Kontek, Monotek, Soyak İnşaat, Yamata, Yenigün İnşaat, Ulu İnşaat, Polimeks İnşaat, Troy İnşaat, Baytur İnşaat, Magnet İnşaat, Tepe İnşaat, Sml İnşaat, Atlas İnşaat, Akort İnşaat, Ekinciler İnşaat, Accon İnşaat, Alarko Şirketler Topluluğu, Sefa İnşaat, Berksan Mühendislik, Esta İnşaat, ATK İnşaat, Üçgen İnşaat, Odak İnşaat, Metag İnşaat.KRİZDEN ÇIKIŞ SÜRÜYOR

Rusya’da inşaat sektörü 2008’de önce Amerika Birleşik Devletleri’nde mortgage krizi olarak başlayan, ardından tüm dünyaya yayılan ekonomik krizden en olumsuz etkilenen sektörlerden biri oldu. Kriz, 2009’da inşaat sektöründeki projelerin yüzde 80’inin durma noktasına gelmesine yol açtı. Krizin ilk başladığı 2008’in ortalarından 2009’un sonlarına doğru yaklaşık 50 bin yabancı işçi ülkeyi terketmek durumunda kaldı.

Bu süreçte onlarca Türk firması da projelerini askıya alarak beklemeye girdi. 2009’un sonunda sektörde yüzde 18 oranında bir düşüş yaşandı. Ancak dünya genelinde krizin etkilerinin azalmasıyla Rusya’daki inşaat sektörü de iyileşme işaretleri göstermeye başladı. 2010’da inşaat sektörü yüzde 5’lik bir artış görüldü. Bu artış geçen yıl da sürdü. 2011’in ilk yarısında yüzde 17.6’lık bir artış yaşanırken sektörün önde gelen firmaları da yakın gelecekte pozitif bir ivmenin süreceğine dair beklenti içinde. Büyümenin, ülkedeki işçi sayısında artışı da beraberinde getirmesi bekleniyor. Ülkenin genel ekonomik büyümesi için öngörülen rakam ise yüzde 5.0.

Türkiye Müteahhitler Birliği’nin İnşaat Sektörü Analiz raporunda, ülke ekonomisinde bu yılın ilk çeyreğinden sonra bir canlanma yaşanacağı aktarılıyor. Ancak rapor ülkede ve siyasi ve ekonomik bir belirsizliğin yaşanabileceğini öngören karamsar yorumlara da yer veriyor. Buna göre, “ekonomik büyümenin petrol ve doğal gaz fiyatlarına ayırı bağımlı olması, diğer sektörlerdeki büyümenin kısa vadeli sermaye hareketlerine dayalı olması, küresel krizin başlaması ile birlikte sermaye çıkışlarının başlamış ve gelir dağılımındaki adaletsizliğin artmış olması gibi gelişmeler ülkenin yakın geleceği için tehlike sinyalleri olarak algılanabilir.

PAZAR OLUMSUZLUKLARI

Türkiye’nin Moskova Ticaret Müşa-virliği’nin 2010-2011 raporuna göre, Rusya’nın Türk firmaları açısından öne çıkan olumsuz yönleri şöyle:

  • Ticari hayatın hemen her aşamasında karşılaşılan kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşları ile olan ilişkilerde ve yasal düzenleme ile uygulamalarda öne çıkan “belirsizlik” ve “karmaşıklık” başlıca ticari engel.
  • Bankacılık sisteminin çağdaş olmayan yapısı ve akreditifli işlemlerin azlığı firmaların eski alışkanlıklarını sürdürerek kargo ticaretine yönelmelerine yol açıyor.
  • Sorunlu konuların başında standardizasyon işlemlerinin karmaşık, açık olmayan yapısı ve bir çok üründe uygulanması geliyor.
  • Ticari vize almak için gerekli işlemlerin uzun sürmesi işadamlarını iş amaçlı seyahatlerinde turistik vize almaya zorluyor.