Yeni tasarım ve içeriğiyle okurlarıyla buluşan Türkiye’nin en köklü inşaat dergisi olan İnşaat Dünyası dergisi, Türkiye’nin lokomotif sektörü olan inşaat ve yapı sektörünün uluslararası gelişimini ana misyonu olarak görür ve yıllardır ödün vermediği yayıncılık çizgisini sürekli geliştirerek bu misyonu gerçekleştirmeyi hedefler.

Zkld Light Design Studio Zeki Kadirbeyoğlu – Şebnem Gemalmaz

Sancaktepe Rings İstanbul projesinin başlangıç sürecinden söz eder misiniz?

Proje süreci çeşitli profesyonellerin katılımı ile oldukça heyecanlı ve dinamik bir ekibin bir araya gelmesi ile başladı. Bölgenin parseller bazında tanımlanması ve her parsel için geliştirilen konsept tasarımlar tasarım sürecinin ilk aşamalarıydı.

Rings İstanbul’un aydınlatma proje tasarımı ile mimari tasarım uyumunu anlatır mısınız? Uygulama aşamasında nasıl bir işbirliği yürütüldü?

İç mekanlar için ZKLD, danışmanlık hizmeti vererek sürece destek oldu. Tasarım konusunda etkin olduğumuz alanlar daha çok peyzaj ve cephe aydınlatmaları olarak tanımlanabilir. Bizler alanı kentsel mekandaki yeri ve alt mekanların birbirleri ile etkileşimi çerçevesinde değerlendirerek aydınlatma tasarımına yön verdik. Bölge alt bölgelere ayrıldı ve herbir alt bölge kendine özgü birer gece kimliği ile tanımlandı.

Örneğin; konut alanlarında güvenlik ve erişilebilirlik ön planda tutularak işleve yönelik sade bir tasarım yapılırken, alışveriş merkezi ve spor alanları gibi aktif mekanlar hem kullanıcıları davet eden hem de işlevi vurgulayan dinamik aydınlatma tasarımlarına konu oldu.

Tüm tasarım süreçlerimizde olduğu gibi Rings projesinde de uygulama aşamasına geçilen bölgeler için uygulama öncesi mock-up çalışmaları yapıldı. Geliştirilen konseptin gerçek hayata aktarımı ve önerilen efeklerin gerçekleştirilmesi tasarım sürecinin başarısını gösteren ana konudur. Konsept sonrası tasarım geliştirme sürecinde uygun armatürler seçilir ve numuneler öncelikle biz tasarımcılar tarafından kendi test odamızda değerlendirilir. Spesifik alanlarda ise yerinde test yapılması, armatürün mimarın seçtiği renk-doku-malzeme vb. ile uyumunun test edilmesi tasarım sürecinde kaçınılmaz bir adımdır.

Rings İstanbul projesinde de uygulamaya geçilen alanlarda mimari ile uyumluluğun maksimum düzeyde yakalanması amacıyla tüm bu süreçler takip edildi.

Projenin tasarım sürecinde dikkate aldığınız noktalar neydi?

Bölge bir dönüşüm alanında yer alıyor ve Rings projesi de bu dönüşüm sürecinin ateşleyicilerinden biri olarak ele alınabilir. Bölgede prestijli bir karma kullanım alanı tanımlıyor. Bu bağlamda aydınlatma tasarımı da bu özgün niteliği vurgulayacak şekilde geliştirildi. Bölgeye özel sokak aydınlatmaları tasarlandı. Peyzajın çeşitlilik gösteren yapısı geceleri de dikkat çekici bir hale getirildi.

Enerji tasarrufu-sürdürülebilirlik konusu da bildiğimiz gibi son yıllarda mimari projelerin vazgeçilmez bir ayağı olarak değerlendiriliyor. Görsel konforun sağlanması açısından sokak aydınlatmalarında metal halinde ve LED ışık kaynaklarının kullanımı öngörüldü. Ağaç ve bitki aydınlatmaları da yine LED ışık kaynaklı armatürler ile sağlanması gerekliliği vurgulandı.

Projenin en önemli ayağını ise otomasyon sistemleri oluşturuyor. Herbir konut adası için aydınlatma senaryoları geliştirilerek mekan bütününde etkin enerji kullanımı desteklendi. Günışığı (daylight) sensörlerinin kullanımı ile sokak aydınlatmasında büyük bir oranda enerji tasarrufu sağlandı. Konut adalarını tanımlayan ortak kullanım alanlarının aydınlatmasının gece belirli saatlerden sonra %50 oranında azaltılması ile kullanılan enerji miktarında önemli bir azalış yakalanması öngörüldü.

Rings İstanbul projesinin ZKLD için önemi nedir?

Rings İstanbul projesi farklı profesyoneller ile eşgüdümlü bir çalışma ortamı yakalanması açısından ZKLD için özel bir deneyim oldu. Bölgede işlevlerin çeşitlilik göstermesi, bölgenin hem bir bütün olarak vurgulanmak istenmesi hem de alt bölgesel kimliklerin ön plana çıkartılmasının amaçlanması, çok katmanlı bir düşünce ve proje geliştirme sürecini ortaya çıkardı ki bu da ZKLD bünyesinde yer alan tüm disiplinlerin (mimar-peyzaj mimarı-içmimar-aydınlatma tasarımcısı) özverili çalışması ile gerçekleştirildi. Bu anlamda ofis içinde farklı tasarım platformları oluşturmamızda da etkili oldu.

Türkiye’de bina aydınlatması konusundaki bilinci nerede görüyorsunuz?

Türkiye’de mimari aydınlatma tasarımı büyük bir hızla gelişim gösteriyor. Yapay aydınlatmanın mimarinin ayrılmaz bir parçası olduğu gerçeği kabul edilmeye başlandı.

Bilinçli yapılmış bir aydınlatma tasarımını, sadece yapıların hoş görünmesini sağlamakla kalmayıp, kente ait özgün bir gece imajı yaratılmasında da etkin bir rol oynamaktadır. Ancak tüm tasarım dallarında olduğu gibi aydınlatma tasarımında da çok yönlü bir yaklaşıma-vizyona sahip olmak gerekmektedir. Süreç salt görsellikte bitmemektedir. Özellikle son yıllarda daha yoğun olarak duyduğumuz ‘yeşil bina’ gibi çevreye duyarlı bina uygulamalarının da mimari aydınlatmayı olumlu yönde etkilediğini ve tasarımcıları giderek bilinçlendirdiğini söyleyebiliriz. Teknolojinin bize sunduğu tüm olanaklar sayesinde (LED ürünler, kontrol sistemleri vb. ) uygulamalarda artık hem daha yaratıcı tasarımlar ortaya çıkarken hem de enerji bakımından daha verimli sonuçlar elde edilmektedir.

Mimari aydınlatmayı tanımlayabilir misiniz? Yapıda ışığın önemi sizce nedir?

Öncelikle ışığın en temel görevi bulunduğu ortamı görünür kılmasıdır. Ancak, mimari aydınlatma tasarımı, sadece ışık aracılığıyla yapının ortaya çıkartılması anlamına gelmemektedir. Aydınlatma tasarımında amaç; hoşa giden imajlar yaratmanın ötesinde mekanlara yüklenen işlevlerin yerine getirilebilirliğinin desteklenmesidir. Örnekle açıklamak gerekirse; bir ofis binasında, çalışanların gün içerisinde çalışabilmeleri için bellirli bir aydınlık düzeyine gereksinimleri vardır. Eğer siz gereken aydınlatma değerini sağlayamazsanız çalışanları olumsuz yönde etkilersiniz. Çoğu insanın kendilerini bulundukları yerlerde sıkıntılı, mutsuz hissetmesinin sebebi de yanlış ya da yetersiz yapılan aydınlatmalardır. Bu açıdan mimari aydınlatma tasarımı, yapıları ve/veya mekanları işlevleri, mimarisi, kullanıcıları, konumu, yapı elemanları gibi birçok bileşeni ile değerlendiren bir uzmanlık dalıdır.