Yeni tasarım ve içeriğiyle okurlarıyla buluşan Türkiye’nin en köklü inşaat dergisi olan İnşaat Dünyası dergisi, Türkiye’nin lokomotif sektörü olan inşaat ve yapı sektörünün uluslararası gelişimini ana misyonu olarak görür ve yıllardır ödün vermediği yayıncılık çizgisini sürekli geliştirerek bu misyonu gerçekleştirmeyi hedefler.

Binalarda yalıtım şart

Türkiye’de Marmara depreminden sonra, statik ve betonarme sistemleri değiştirilerek 8 şiddetindeki depremlere dayanıklı binalar yapılır hale geldi. Ülkemiz deprem kuşağında olduğundan irili ufaklı her gün ortalama 5 deprem meydana geliyor. Eski ve yeni binalar bu depremlerden etkileniyor, binalarımızın radye, taşıtıcı perde ve kolonlarında kılcal çatlaklar oluşturuyor. Binalarda bodrum kat yalıtımları hayati önem taşıyor. Kullanım ömrünü tamamlayarak deforme olmuş yalıtımlı binalarda, betonarme korozyona maruz kalıyor. Korozyon, betonarme ve demir donatıyı çürüterek binaların dayanıklılığını ve ömrünü kısaltıyor. Bina yönetimleri tarafından bina bodrum katları yılda bir kontrol edilerek, tuz kusması, patlayan kolon veya perde duvarlarda sızıntı var ise vakit geçirmeden yalıtımın yenilenmesi gerekiyor.

BODRUM KATLARDAKİ SU YALITIMI YETERSİZLİÐİNİN BELİRTİLERİ, HASAR BİÇİMLERİ VE GİDERİLMESİ:

+ Taşıyıcı kolonlar: Neme maruz kalarak, demir donatının paslanarak incelmesi ve şişen pastan dolayı kolonları patlatması. Yalıtım yetersizliği nedeni ile betona temas eden su ve nem, betonun kapiler boşluklarından ilerleyerek demir donatıya ulaşır. pH miktarı düşen demir hızla çürümeye başlar, giderek incelir. Çürüyen kısım genleşerek taşıyıcı betonarme kolonun patlamasına sebep olur. Binayı taşıyan kolonlar zarar görür.

+ Perde betonlar: Neme maruz kalarak hasır demirlerin paslanarak çürümesi ve betonu perdeyi patlatması, demirlerin betonarmeden kurtulması. Perde betonlar, su ile temas ettiğinde, önce küflenir, rengi değişir ve hasır demir donatı, korozyon sebebi ile genleşir. Perde betonu patlatır. İç kısmı da paslandığından dışarıya doğru itilerek, betonarmeden ayrılır. Betonarme perdeler, taşıma ve gerilme yükünü kaybeder.

+ Tij ve gergi demiri: Delikleri tıkayan harcın, sıkı olmaması vasıfsız olması, çatlaması, ahşap takoz ve gergi demirlerinin çürümesi ile beton perdelerde delik oluşması ile su sızıntısı. Tij delikleri, plastikleri çıkartılmadığından çatlar, vasıfsız harç ile doldurulmuş ise düşer su için geçiş deliği oluşturur. Gergi demiri ve takoz kullanılarak imalat yapılmış ise, su ile temasta çürüyen demir veya ahşap suyun geçiş noktalarını oluşturur.

+ Perdelerde kılcal çatlak: Depremler dolayısı ile betonarme perdelerde kılcal çatlak oluşması sonucundaki su sızıntısı. Günde ortalama 5 defa meydana gelen irili ufaklı depremler, radye ve perdelerde kılcal çatlaklara sebep olur. Bu çatlaklardan ilerleyen su ve nem, zamanla bina içinde sızıntılara yol açarak gözle görülebilir. Hava geçişi ve su geçişi yoğun olan çatlak içindeki demir hızla çürümeye başlar, çürüyen demirler bu noktalarda hızla hacim kaybeder. Sonraki sarsıntılarda çatlak boyunca incelen demir donatı kırılır ve kopar.

+ Radye/perde beton derzi; İmalat aşamasında su tutucu bant, ek yeri yalıtımı, köşe pahı vs. iyi yapılmadığından, gerilim ve basınç noktası olan ek derzinden su kaçağı. Radye beton ve perde beton ek yeri, binalarda su yalıtımı için en kritik noktadır. Radye yatay olarak, bina katlarını oluşturan kolon ve perdeler dikey olarak genleşmesi sebebi ile bu noktalarda gerilme stresi oluşur. İmalat sırasında, bu stres derzi, su tutucu bant veya kristalize yalıtım ile takviye edilmelidir. Yeterli yalıtılmayan bu derzler, su kaçağının en fazla görüldüğü detaydır.

+ Asansör çukurları: Binaların en derin yeri olması ve imalat aşamasında birçok soğuk derz, beton eki ve yer altı sularının toplama noktası olması. Asansör çukurları, binanın en derin yerini oluşturur. Su basıncının en fazla olduğu noktadır. Çukurun radye bağlantısı, zemin ve köşe ek yerleri gibi birçok kritik noktayı oluşturur. Zemin suyu olan binalarda, su tahliyesi buradan yapıldığından suların toplanma noktasıdır.

+ Boru geçişleri: Toprak seviyesi altında pis su gider borusu, temiz su girişi, gaz girişi gibi beton perdeden geçen borular, genleşme farklılıkları nedeni ile çatlar ve su akıntısına sebep olur. Bina bodrum katlarından çıkan pis su boruları kalın ve flanşsızdır. Beton ile plastik genleşmesi farklı olduğundan etrafında çatlama olur. Bu gibi boru geçişleri, boru/ beton ekinden su akışı olur.

BODRUM KATLARININ SU YALITIMI VE KOROZYON KONTROLÜNE HAZIRLANMASI

Bodrum katlardaki toprakla temas eden, kolon ve perde betonlarındaki, boya, macun, sıva, kırılarak betonarme yüzey bulunmalıdır. Radye beton üzerindeki kaplama, karo ve şapları mekanik yollarla sökülerek alınmalı, radye betona bileşik kolon ve perdelerin h.50 cm. sıvası soyularak ana beton yüzeyler bulunmalıdır. Betonarme yüzeylerde mevcut soğuk derzlere ve beton ek yerlerine 3-5 cm. derinliğinde fuga açılmalıdır. Perde betonlardaki segragasyonlar (gevşek beton) dökülmeli, çatlaklar varsa mutlaka “u” şeklinde füge açılmalıdır. Plastik konik deliklerin plastik boruları matkap ile çıkarılmalıdır. Paslı demirler ortaya çıkarılmalıdır. Yalıtım yapılacak yüzeyler basınçlı su jeti (300 bar) ile yıkanarak kir, toz, çamur, kireç, alçı boya vb. temizlenmeli ve betonarme yüzeyler pürüzlendirilerek beton gözeneklerin açılması sağlanmalıdır. Gözeneklerin açılması, sürülecek Xypex kristalize malzemenin betonun içine işleyerek betonarmenin tamamının geçirimsiz olmasını sağlayacaktır.

BODRUM KATLARINDA KOROZYON KONTROLÜ YAPILMASI

Betonun yüzeylerdeki küf ve tuz kusması mevcut bölgelere, tuzu ve küfü öldürmek ve temizlemek için anti sulfat içerikli solüsyonlar uygulanmalıdır. Paslanmış demirlere, fosfat içerikli, sağlam demir ile pas arasına girerek demir fosfat esaslı konsantre pas sökücü uygulanarak demirler temizlenmelidir. Pas sökücü kimyası gereği pas ile demir arasına işleyerek genleşecek ve demir etrafını saran pas tabakasını sökecektir. Bu işlem iki defa yapılarak demirlerin maksimum temizliği sağlanmalıdır. Temizlenmiş demir üzerine korozyon kontrol ve tamir malzemesi doldurularak demirlerin tekrar paslanması ve çürümesi önlenir, tekrar çürüme ve korozyon olmaz.

BETON ÇATLAKLARINDA GÜÇLENDİRME VE EPOKSİ ENJEKSİYONU YAPILMASI

Dış perde ve iç bölme betonlarındaki çatlaklara, ıslak, su akıntısı olan ve kuru çatlaklar için uygun malzeme seçilerek enjeksiyon yapılmalıdır. Su akan ve ıslak çatlaklara, beton kalınlığına göre 45 derece açı ve 25 cm ara ile enjeksiyon dübelleri monte edilir. Enjeksiyon malzemesi takılan enjeksiyon dübelleri ile KB Pur Jel ıslak dilatasyon ve hareketli çatlaklara uygun, 1/20 şişen, çatlakları tamamen doldurarak geçirimsiz yapan malzeme 10-40 bar basılarak tıkanmalıdır. Oturmadan meydana gelmiş veya deprem de oluşmuş kuru çatlaklara ise rijit tipi epoksi enjeksiyon reçinesi, enjeksiyon dübellerinden 120 BAR’a kadar basılarak uygulanmalıdır. Binadaki radye, kolon, kiriş ve perdelerdeki tüm çatlaklara ıslak veya kuru ayrımı yapmadan geçirimsizlik sağlanarak güçlendirme sağlanmalıdır.

XYPEX TEKNOLOJİSİ İLE NEGATİF SU YALITIMI YAPILMASI

Bodrum katlarında korozyon kontrolü ve epoksi çatlak enjeksiyonları yapıldıktan sonra, Xypex kristalize negatif su yalıtımına başlanmalıdır. Xypex bodrum katlarında zemin radye, dış perde ve kolonlara tekniğine uygun şekilde uygulanmalıdır. Yapılan Xypex su yalıtımının eski ve yeni binalarda sağladığı avantajlardan bazılar şunlardır: Aşırı hidrostatik basınca (120 ps) dayanıklıdır, betonun ayrılmaz bir parçası haline gelir, 0,4 mm ince çatlaklar doldurur ve onarır, betonarme nefes alır, su ve nem geçirmez, son derece agresif kimyasallara (pH 3-11 arası tüm) dayanıklıdır, non-toksiktir ve çevrecidir, içme sularında kullanılır, kuru yüzey gerektirmez, nemli, ağlayan ıslak zeminlerde uygulanır, delinmez, yırtılmaz, ek yeri yoktur. Öte yandan yüzeyi değiştirmez, koruma gerektirmez, mühürleme (sonlama) bitiş köşeliği ve kenarlık gerektirmez, içeriden veya dışarıdan uygulanabilir, dışarıdan membrane yapılmış yüzeye içerden uygulanabilir, uygulaması kolaydır, koruma gerektirmez ve betonun ömrü kadar yalıtım sağlar.