Yeni tasarım ve içeriğiyle okurlarıyla buluşan Türkiye’nin en köklü inşaat dergisi olan İnşaat Dünyası dergisi, Türkiye’nin lokomotif sektörü olan inşaat ve yapı sektörünün uluslararası gelişimini ana misyonu olarak görür ve yıllardır ödün vermediği yayıncılık çizgisini sürekli geliştirerek bu misyonu gerçekleştirmeyi hedefler.

Gotthard Base Tüneli Çözüm Ortağı Dörken

Modern çağın en dikkat çekici projelerinden biri olan ve ‘Alplerden geçen yeni tren yolu bağlantısı’ (NRLA) olarak da bilinen AlpTransit projesinin en önemli bölümünü oluşturan 57 km’lik Gotthard Tüneli, daha tamamlanmadan Dünyanın En Uzun Tüneli unvanının sahibi oldu. Gotthard Base tren yolu tüneli, 40 m arayla Alp dağının içinden geçerek İsviçre kantonlarından Uri’de bulunan Erstfeld ile Ticino’da bulunan Bodio’yu birbirine bağlayan tek yönlü iki tünelden oluşuyor. Kaza durumunda yolcuların tahliyesi için Sedrun ve Faido olmak üzere iki multifonksiyonel acil durum istasyonu bulunuyor.

Dünyanın bu en uzun inşaat şantiyesinde, her biri 4 futbol sahası uzunluğunda (treyler dahil) ve 10 m çapında dört adet tünel açma makinesi (TBM), dağın içinde günde yaklaşık 30 m’lik ilerleme gerçekleştirdi. Tünel açma makinelerinin kullanılamadığı bazı bölümlerde ise patlatma yapılarak günde 6 ile 10 m’lik ilerleme kaydedildi. Gotthard Base Tünelinde, kaya ile tünel strüktürü arasında çukur ve boşlukları doldurarak düzgün bir zemin elde edilmesini sağlayan püskürtme beton yöntemi uygulandı. Beton iç kabuğun kalınlığı en az 30 cm olacak şekilde tasarlandı.

Güvenlik açısından projede en sıkı tedbirler ve en yüksek standartlar son derece titizlikle uygulanmaya devam ediliyor. Bu yaklaşım, su yalıtımı ve drenaj levhaları dahil inşaatta kullanılan malzemelerin tümü için geçerli.
2017 yılında tamamlanarak devreye alınması planlanan Gotthard Base Tüneli’nin inşasında tartışmasız en üstün kalitede ve özel malzemeler kullanıldı.

YÜKSEK DERECEDE ALKALİ, ASİDİK VE SICAK
Alp Dağları’nın yaklaşık 3000 m altında kesintisiz 57 km yol katedecek bir tünel elbette yeraltında farklı zemin koşullarına rast gelecek ve oldukça zorlu koşullara maruz kalacaktır.

Gotthard Base Tüneli’nde operasyonel güvenlik ve tünelin uzun ömürlülüğü açısından ön koşul, sızıntı ve yeraltı sularının iç kabuktan ve dolayısıyla hızlı tren trafiği bölgesinden uzak tutulmasıydı. Tünel içine saniyede 1000 galon, yani yaklaşık 4000 litre su girişi olduğundan, bu su uzaklaştırılmadığı yani drene edilmediği takdirde tünel strüktürü için çok yüksek tehlike arz ediyordu. Su yüzünden çelik kaya destek kirişleri ve hızlı tren rayları zarar görecekti. Ayrıca, sızıntı ve yeraltı suları bazı bölgelerde yüksek alkali derecesine sahip ve yine bazı yerlerde yeraltı su sıcaklığı jeotermal etkiyle 45°C ısıya ulaşmaktadır.

Sonuç olarak, bu suların geniş alanlı yüzey drenajı ile uzaklaştırılabilmesi ve su yalıtımının hem hidrostatik basınçtan hem de tünel inşaatçılarının yakından bildiği sinterleşme (Kalsiyum karbonat oluşumunun drenaj sistemi içinde birikmesi) sorunundan korunması için etkin ve uzun ömürlü bir drenaj katmanı özellikle önemli ve de gereklidir.

Ön koşullardan bir diğeri ise, tünelin ve dolayısıyla inşasında kullanılan bütün ürün ve sistemlerin bu son derece zorlu çevre ve zemin şartları altında en az 100 yıllık hizmet ömrüne sahip olması gerekliliğidir.

Sınırları zorlayan bu güç şartlar yüzünden işveren, farklı su yalıtım ve drenaj sistemlerinin araştırılarak özel testlere tabi tutulduğu bir onay sürecini başlattı. 5 yıllık süren bu sürecin 2 yıllık kısmını alan ve özel olarak tasarlanan kapsamlı testlerin sonucunda, binalar için üretilen standart su yalıtım ve drenaj sistemlerinin tünel şartları için yetersiz kaldığı görüldü. Bu özel test metotlarının geliştirilmesi ve gerçekleştirilmesi esnasında ortaya çıkan başka bir husus da kullanılacak malzemelerin kalitesinin tek başına yeterli bir kriter olmadığı, dolayısıyla su yalıtımı ile koruma ve drenaj sisteminin bir bütün olarak ele alınması gerekliliğiydi.

GOTTHARD BASE TÜNELİ’NDE ZORLU ŞARTLARA ÖZEL GELİŞTİRİLEN KORUMA VE DRENAJ SİSTEMİ
Güvenilirlik, uzun ömürlülük ve enerji tasarrufu konularında devrim yaratan, alanında dünyanın en güçlü markası DELTA, bu özel tünel için, yüksek kimyasal dayanıma sahip özel bir koruma ve drenaj levhası üretti.

Bütün geliştirme, uyumlaştırma, modifikasyon ve izin süreci boyunca bu yeni kabarcıklı levha, son derece titizlikle sıkı bir test ve sertifikasyon süreçlerinden geçmekte. Yaklaşık 70°C ısıda suya, 50°C sıcaklıkta % 0.5 sülfirik asit solüsyonuna ve 70°C sıcaklıkta oksijen takviyeli suya maruz bırakıldıkları 24 aylık yaşlandırma testine tabi tutulduktan sonra tekrar test edilmektedir.

Tünelde iç ve dış kabuk arasına yerleştirilen özel drenaj levhası olan 9 mm yüksekliğindeki kabarcık yapısına sahip DELTA®-AT 1200, metrekarede yaklaşık 1200 gr. ağırlığı ve 950 kN basınç mukavemetiyle son derece dayanıklı ve uzun ömürlüdür.

Levhaların üretimi de son derece katı standartlara uygun olarak yürütülmek zorundadır. Üretim hattından düzenli olarak numuneler alınıp oksidasyon indüksiyon zamanı (OIT) deneyinden geçirilerek formülasyon ve kalite gereklerine uygunlukları denetlenmektedir.

Ayrıca, akredite İsviçre laboratuvarları tarafından üretim esnasında alınan rulolar, İsviçre Yapı Denetim adına teknik veri uygunluğu için test edilmektedir. Ancak bütün bu işlemlerden sonradır ki, kalitesi onaylanan metrekarelerce kabarcıklı levha, Gotthard tüneli şantiyesine sevk edilebilmiştir.

2009 yılından itibaren Gotthard tüneli için yüksek dayanımlı ikinci bir drenaj levhası daha üretilmeye başlandı: DELTA®-AT 800, DELTA®-AT 1200’ün daha hafif bir versiyonu olarak, şartların nispeten daha az zorlayıcı olduğu yerlerde kullanılmak üzere geliştirildi.

Aynı yüksek kalite formülasyonu ile üretilen ve aynı hizmet ömrüne sahip bu levhanın farkı, ağırlığının 800 g/m² ve basınç dayanımının 650 kN/m² olmasıdır. Böyle iken bile levha, mühendislik yapılarında kullanılan standart levhaların tümünden daha üstün performansa ve 100 yıllık hizmet ömrüne sahiptir.