Yeni tasarım ve içeriğiyle okurlarıyla buluşan Türkiye’nin en köklü inşaat dergisi olan İnşaat Dünyası dergisi, Türkiye’nin lokomotif sektörü olan inşaat ve yapı sektörünün uluslararası gelişimini ana misyonu olarak görür ve yıllardır ödün vermediği yayıncılık çizgisini sürekli geliştirerek bu misyonu gerçekleştirmeyi hedefler.

Binalarda yangın durumunda olması gereken asansör davranışları

Asansörlerin yangın durumundaki davranışları kullanıcıların emniyeti için çok önemlidir. Yangın senaryolarına göre asansörlere verilen kontak bilgileri asansörlerin önceden belirlenen tahliye katına gidip, kapısı açık bekleme şeklindedir.

Fakat değişik senaryolar, insan hayatını kurtarmaya yönelik düşünülmesine rağmen bazen istemeden de olsa kullanıcıları daha da tehlikeli bir duruma sokabilir.

Belirlenen tahliye katında çıkan bir yangın esnasında başka katlarda daha emniyetli durumda olan kullanıcılar asansöre gelecek olan kontak bilgisi doğrultusunda önceden belirlenmiş tahliye katına giderek daha ciddi bir tehlike ile karşı karşıya kalabilirler.

Yangın senaryosu esnasında; önceden belirlenmiş olan tahliye katında çıkabilecek bir yangın durumunun ilave başka bir kontakla ayrı bir bilgi olarak asansör sistemine veriliyor olması gerekmektedir. Çünkü yangın durumunda asansörün daha önce belirlediğimiz tahliye katı yerine alternatif diğer tahliye katına gitmesi gerekmektedir.

Umuma açık olan kalabalık yerlerde alternatif kat özelliği daha da fazla önem kazanmaktadır; çünkü bu tip yerlerde yangın esnasında çıkabilecek kaos ortamı kullanıcılar için başka bir tehlike unsurudur.

Asansörlerin yangın anında davranışları Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik’in 62. maddesinde buna ek ve tamamlayıcı olarak EN81–73 standardında tarif edilmiştir. Bu yönetmelik ve standartlara göre de: Yangın için asansör kumanda panosunda 2 adet kontak girişinin bulunması gerekmektedir. Kontaklardan biri ana tahliye katı hariç tüm katlarda yangın olması durumunda gelecek olan bilgiyi vermelidir. Diğer kontak yangının ana tahliye katında çıkması durumunda alternatif tahliye katına gitmek için gerekli bilgiyi vermelidir. Asansör kumanda panoları yangın durumunda gelecek olan bu bilgileri algılayacak ve işleyecek şekilde uygun dizayn edilmelidir.

Asansörlerin yangın durumunda ana tahliye katına veya duruma göre alternatif tahliye katına gitmesi tüm servis ve şahıs asansörleri için geçerlidir. (6017 sayılı yönetmelik)

Tüm asansörler yangın durumunda yukarıda belirtilen senaryo gereği istenilen tahliye katına gider ve servis dışı kalır. Fakat acil durum asansörleri ehil kişiler tarafından kullanılabilir bu durumda asansör tekrar sadece kabin içinden kullanılacak şekilde servise alınabilir. Dolayısıyla acil durum (İtfaiyeci) asansörlerinde asansör kumanda panosu acil durum kullanım şekline göre dizayn edilmelidir.

Ayrıca asansör yangın senaryolarının projenin en başında iken net olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Binada kaç adet çıkış var, asansörlerin ana tahliye katları neresidir, alternatif katları nerelerdir, kaç adet alternatif tahliye katı mevcuttur, kaç adet acil durum asansörü var ve hangi zonlarda kullanılıyor, asansör itfaiyeci kullanımına uygun mu, bu uygunluğu belirleyen standartlar nelerdir (EN81-72) gibi soruların cevaplarının net şekilde biliniyor olması gerekmektedir. Diğer bir deyişle, projedeki yangın senaryosunun net bir şekilde anlaşılmış olması çok önemlidir. Çünkü anlaşılmayan ve bilinmeyen bir yangın senaryosu daha sonra geri dönüşü çok zahmetli ve çok zor bir süreçle karşılaşılmasına neden olabilir. Bu tür sıkıntılarla karşılaşmamak için proje sorumluları, satış departmanları ve teknik departmanlarının birbirleri ile koordineli bir şekilde çalışıyor olmaları çok önemlidir.

Yangın her ne kadar karşılaşmak istemediğimiz bir durum olsa da hayatımızdaki gerçeklerden biridir. Dolayısıyla yangın durumuyla karşılaştığımızda, asansörlerin davranışlarının ne olacağı ve senaryoların işlerliği kullanıcılar açısından çok önemlidir ve bu yüzden asansör kumanda panolarının en ideal senaryolarla uygun halde dizayn edilmeleri gerekmektedir.