Yeni tasarım ve içeriğiyle okurlarıyla buluşan Türkiye’nin en köklü inşaat dergisi olan İnşaat Dünyası dergisi, Türkiye’nin lokomotif sektörü olan inşaat ve yapı sektörünün uluslararası gelişimini ana misyonu olarak görür ve yıllardır ödün vermediği yayıncılık çizgisini sürekli geliştirerek bu misyonu gerçekleştirmeyi hedefler.

Okyanus ötesi pazar: Venezuela

Latin Amerika’nın petrol zengini ülkesi Venezuela, Türk inşaat sektöründe son yıllarda öne çıkan pazarlar arasında ilk sıralarda geliyor. Kısa zaman öncesine kadar Türk firmalarının bir varlığının olmadığı ülkenin büyük toplu konut projelerine başlaması Türkiye’ye de uzanan bir genişlemeyi getirdi.

Türkiye Müteahhitler Birliği’nin verilerine göre geçen yıl Türk firmalarının ülkede aldığı projelerin bedeli 1 milyar 93 bin dolar dolaylarında gerçekleşti. Önceki yıllarda yurt dışı pazarımızda bir yeri görünmeyen Venezuela’nın bu listedeki varlığının giderek büyüyeceği ise genel beklenti halinde.

PETROL KARŞILIÐI KONUT ANLAŞMASI YAKIN

Geçen yıl Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız’a bir teklif veren Venezuela Enerji ve Petrol Bakanı Rafael Ramirez, ülkenin yaklaşık 2 milyon konut ihtiyacı olduğunu ve yıllık minimum 150 bin konut yapmak istediklerini söylemişti. Ramirez, konut ihtiyacının bir kısmının petrol karşılığı olarak Türkiye’nin katılımıyla karşılanabileceğini söylemişti. Bakan Yıldız da Venezuela ile barter sistemiyle petrol karşılığı konut yapılacağını, bunun da TOKİ ve özel sektör tarafından gerçekleştirilebileceğini açıklamıştı.

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın (TPAO) uluslararası yatırım şirketi Turkish Petroleum International Co. Ltd’nin (TPIC) Başkanı Mithat Cansız’ın geçen ay yaptığı açıklamaya göre Venezuela’da inşaat karşılığı petrol ürünleri ticareti projesiyle ilgili sona yaklaşıldı. Cansız’ın verdiği bilgiye göre hükümetlerarası anlaşma yapılırsa, ön finansman yöntemiyle 5 yıl içinde yıllık 1 milyar dolarlık petrol ürünü karşılığı konut ve diğer altyapı projeleri Türk firmaları tarafından yapılacak.

BÜYÜK KONUT İHTİYACI

Ülkede genel olarak ihtiyaç duyulan konut sayısı 2 milyonun üzerinde iken mevcut konutlardan da en az 1 milyon 200 bini tadilata ihtiyaç duyuyor. Geçen yıl “Venezuela’yı Konutlandırma Misyonu”nu ilan eden devlet başkanı Hugo Chavez, 2017’ye dek bu ihtiyacı karşılayacağı sözünü veriyor. Chavez bu hedefe ulaşmak için inşa edilecek ilk 150 bin konut için 6.9 milyar dolarlık bir bütçenin ayrıldığını açıkladı. Nüfusunun yaklaşık yüzde 60’lık bölümünün gecekondularda yaşadığı ülkede Chavez, ülkeyi konutlandırma hedefi için ilk aşamada 17 acil bölge ilan ederek inşaat projelerini bu bölgelere yoğunlaştırdı. Ülkede büyük “Konut Misyonu”undan yararlanacak kişi sayısı 3 milyon 700 bin olarak hedeflenmiş durumda.

Önümüzdeki her yıl için en az yüzde 2’lik bir büyümenin beklendiği Venezuela inşaat sektöründeki genel büyüme de ülkedeki yüksek petrol fiyatlarına endeksli olacak. Chavez hükümetinin petrol gelirlerini toplu konut projelerine aktarma planı dolayısıyla bu sektörde istikrarlı bir büyüme bekleniyor.

DEV PROJELER

Geçen yılın Kasım ayına kadar ülkede 95 bin 212 konut inşası gerçekleşirken şu anda yapımı devam eden konut sayısı da 286 binin üzerinde. Konut inşasındaki yüzde 65’lik esas kısmını kamu teşekkülleri gerçekleştirirken geri kalanı özel sektör tarafından tamamlanıyor.

Geçen yılın Temmuz ayında Brezilya’yla toplu konut inşası alanında bir anlaşma imzalayan ülkede önümüzdeki dönemde maliyetiyle öne çıkan projelerin başında 637 milyon dolarlık tersane inşası ile metro, hidroelektrik ve petrokimya santralleri geliyor. Ülkede inşaat sektörüne dahil olacak yapılar arasında cezaevleri de var. Geçen yıl bir hapishanede yaşanan isyanın ardından devlet başkanı Chavez yeni hapishane inşaatlarına da hız vereceklerini açıkladı.

Ülkedeki dev projelerden öne çıkan bir diğeri de geçen yıl ayrılan 763 milyon Euro’luk ek bütçeyle değeri 3.3 milyar Euro’ya ulaşan Puerto Cabello demiryolu hattı. Projeyi yürüten Impregilo & Ghella konsorsiyumu aynı zamanda San Juan de Los Morros ile San Fernando de Apure kentleri arasında iki yeni hattın inşaatını üstleniyor.

ÜLKEDEKİ TÜRK FİRMALARI

Yakın dönemde Venezuela’da konut projeleri alan Türk firmalarından olan Akşan Yapı Yönetim, şu anda 1.460 çelik konut inşa ediyor. Ülkede faaliyet yürüten bir başka firma da Summa İnşaat. Firma, 99016 m² lik konut, 11335 m² lik kamu binaları ve 63649 m² lik dış cephe işlerini kapsayan Vargas Sosyal Konut Projesi’ni yürütüyor.

PAZAR OLUMSUZLUKLARI

Özellikle konut sektöründeki planlı büyüme beklentisine rağmen Venezuela ile ilgili yabancı yatırımlara dair temkinli bir bakış da kendini koruyor. Yüksek enflasyon, düşük büyüme ve düşük üretim oranları ülkeyi yabancı yatırımcının gözünde riskli bir yer olarak tutmaya devam ediyor. Son yıllarda bazı yabancı çimento firmalarının kamulaştırılmasının diğer firmalar için de bir risk teşkil edebileceği değerlendiriliyor. Yine çimento sektöründeki düşük üretimin inşaat sektörünün genelini olumsuz etkilemesinden endişe ediliyor. Venezuela’nın inşaattaki yatırımlarını petrol satışına bağlaması da sürdürülebilirlik anlamında sorunlar yaratma potansiyeli taşıyor. Petrol fiyatlarındaki olası bir düşüşün inşaat sektörünü de olumsuz etkileyebileceği tahmin ediliyor.

Ülkedeki öne çıkan bir başka olumsuzluk da özel şirketlerin inşaat projelerini gelir düşüklüğü nedeniyle tamamlayamadan bırakmaları ya da proje aşamasından öteye götürememeleri. Bu yönde açıklanan son verilere göre ülkedeki 250 binin üzerinde inşaat projesi ya durdu ya da hiç başlayamadı. Bu binaların yüzde 77’si özel şirket projeleri. Venezuela Emlak Odası Başkanı Aquiles Martini, yapım aşamasındaki konut projeleri geliştiricilerinin yüzde 70’inin girdi eksikliğinden şikayetçi olduğunu söyledi. Martini, bu nedenle de önümüzdeki dönemde özel sektör açısından bir büyüme beklememek gerektiği düşüncesinde.