Yeni tasarım ve içeriğiyle okurlarıyla buluşan Türkiye’nin en köklü inşaat dergisi olan İnşaat Dünyası dergisi, Türkiye’nin lokomotif sektörü olan inşaat ve yapı sektörünün uluslararası gelişimini ana misyonu olarak görür ve yıllardır ödün vermediği yayıncılık çizgisini sürekli geliştirerek bu misyonu gerçekleştirmeyi hedefler.

Cephe

Mimar KEREM ORAL

CEPHE MÜHENDİSLİÐİ SON DERECE ÖNEMLİ

Cephe mühendisliği, yapıyı sarmalayan örtünün enerji performansından tutun da iç mekanların konfor standartlarına kadar bir çok etkenin gerçekleşmesinde tamamlayıcı unsur; tasarımın bütünlüğünü koruyabilmesindeki gerekli bir yapı bilim dalı olmuştur.

Cephe taşıyıcı sistemlerinden tutun, geliştirilen çeşitli yeni malzemelere kadar tüm gelişmeler , cephe mühendisliğinin ileriye gitmesini sağlıyor, yarın da sağlayacak.

Malzemeler geliştikçe buna göre de cephe mimarisi, dolayısıyla mühendisliği ilerliyor. Biz mimarlar da bu yeni malzemelerin kullanımındaki sınırları ilerletmek için uğraşıyoruz. İşte burada cephe mühendisliği ve malzemenin mühendisliği son derece önemli bir öge olarak karşımıza çıkmaktadır.

MALZEME ve SİSTEM SEÇİMİ YAPI KARAKTERİNE GÖRE YAPILMALI

Her malzemenin ve sistemin bir mühendisliği var. Her malzemenin belli bir ağırlığı, belli bir gücü ve yarattığı etkileşimi var. Cephe yapım tekniği ve malzeme seçimlerini sağlıklı oluşturabilmek amacıyla özellikle birinci derece deprem bölgesi olan alanlarda çeşitli satndartlar ve yapılan hesaplamalar vardır. Bu hesaplara göre, sistemler çeşitli toleranslarla ele alınarak cephelerde kullanılabiliyor. İşte tolerans noktasında bazı malzemelerin diğerlerine oranla daha çok teşvik edilmesi gerekebiliyor. Çünkü bugün 50 katlı bir binada kullanacağınız malzemelerin taşıyıcı özellikleri, direnç özellikleri, salınım değerleri gibi çeşitli dış etkenlere göre oluşan tepkileri, 10 katlı bir binada kullanılanlardan farklıdır. Uygulama teknikleri ve malzemenin özellikleri açısından da farklıdır.

Sonuç olarak; her yapı ister çok katlı ister az katlı olsun, kendi çevresel etkilişimleri ve yapı dinamikleri olarak kendi ekseninde değerlendirilmelidir. Getirilen çözümler de her türlü güvenlik norm ve standartlarına uygun olarak düşünülmelidir. Doğal olarak cephe yapı sistemleri de buna göre değerlendirilmeli ve ele alınmalıdır.

Mimar HALİL İBRAHİM TÜTENYURT

CEPHEDE MALZEME SEÇİMİ

Dış cephelerde malzeme seçiminin en önemli etkeni yapının tasarımındaki yönlenmesidir. İç mekanların yüklendiği fonksiyonun yanı sıra gerekli olan ışık ilişkisi malzeme seçimlerini etkileyecektir. Bunun yanı sıra sürdürülebilirlik adına gerekli olan, özellikle güneş enerjilerinin temininde de yönlenme ve kullanılacak malzemelerin kombinasyonu önemli bir faktördür.

Mimar GÖKHAN AVCIOÐLU

CEPHE MALZEMESİNİN YAŞI EN AZ 3 MİLYON YIL OLMALI

Dış cephe malzemesi için benim tercihim, malzemenin yaşının en az 3 milyon yıl olması. Yani taştan bahsediyorum. Böylece bu kadar uzun bir süre her türlü çevre şartına dayanabilmiş bir malzemenin; binayı ömrü boyu koruyacağı konusunda bir şüpheye yer kalmaz. Ayrıca doğaldır; güneşe, yağmura göre şekil değiştirmez. Beklenmedik sonuçlar ortaya çıkmaz. Firesi yoktur. Ön üretimin boyutlarına, gereklerine uymak zorunda değildir. İnşa esnasında istediğiniz gibi tekrar işler; istediğiniz boyuta, şekle getirip kullanabilirsiniz. Aslında taşa bu kadar tutunup, onu kullanmaya eğilim göstermemin sebebi; günümüzdeki malzemelerin esnek olmasına izin vermeyen üretim teknikleri, kısıtlamaları ve üretim bandına mahkum olmaları. Bu konuda cephe malzeme üreticilerinin mimarı serbest bırakacak çözümler geliştirmeleri gerekiyor. Yani probleme göre hızla adapte olabilen yeni nesil cephe firmalarına ihtiyacımız var.

CEPHE YALITIMI

Doğru dış cephe yalıtımı cepheyi cılız bir yüzey olmaktan çıkarıp, hacme dönüştürmekle olur. Mesela, en az yarım metre kalınlığında dolu tuğla ya da taş bir cephe bunu rahatça sağlar. Sonuçta kışın duvardan içeriye doğru su girmeye başlarsa bahara kadar içeri geçemez, sonra da kurur.

Başka bir yaklaşım da cepheyi çift cidarlı yapmak (çift cephe olarak da geçiyor). Bu durumda iki cephe elemanı arasında oluşan hacim yalıtımı sağlamaya yardımcı oluyor. Bunun dışında cephenin bakımı gibi ihtiyaçları da bu hacmin elverdiği şekilde rahatça giderilebilir.

Ama bence cepheyi yalnızca yalıtım amaçlı kullanmamalıyız. Gelecekte kullanacağımız cepheler yalıtım özelliklerinin yanı sıra güneş enerjisi toplayan sistemlerin kullanımıyla, yağmur suyu veya şebeke suyunun toplandığı depolarla olmalı.

Mimar CEM SORGUÇ

CEPHE VE KENT KİMLİÐİ

Cephenin, kentin yaşam koşulları ve alışkanlıkları çevresinde geliştiği noktada kent kimliğine dair olduğunu söyleyebiliriz. Ancak günümüzde lojistik engellerin çözülmesi, uluslararası malzeme trafiğinin, sirkülasyonunun artması ve yapı fiziğinin gelişmesi nedeniyle cephenin ait olduğu kent kimliğini belirlediği artık pek de söyleyemeyiz.

DOÐAL BİLEŞENLİ MALZEME

Dış cephe malzemesi, kesinlikle yapı türüne göre, vermek istediği etki ve maruz kaldığı dış şartlara göre seçilmelidir. Doğal bileşenli malzemeleri tercih ediyoruz ve mümkünse de iç dış birliğini.

DETAYLARIN TATBİKİ ÇOK ÖNEMLİ

Dış cephede, yalıtım ve diğer teknik özellikler için detay geliştirilmesi tabi ki çok önemli ama daha da önemlisi bunun tatbik ediliyor olması. Proje gelişme evresinde ve/veya imalat aşamasında en fazla sekteye uğrayan kısım bu ikinci kısım. Öte yandan özellikle bizim ülkemize özgü, ezber ve konvansiyonel eğilimler üzerinden giden bir yalıtım anlayışı var. “Doğru dış cephe yalıtımı nasıl olmalı?” sorusunun ise tek bir cevabı yok. Bir etkenler bileşkesi.