Bimen Kadiroğlu: Çimento ve beton kimyasalları ile deprem performansı yüksek yapılara katkı sağlıyoruz

İNŞAAT DÜNYASI DERGİSİ Mart-Nisan 2024 sayısında “Özel Dosya” bölümünde “Deprem Performansı Yüksek Yapılar ve Güçlendirme Teknikleri” konusunu masaya yatırdı. Dosya çerçevesinde sorularımızı yanıtlayan Kalekim Lyksor Kimya Genel Müdürü Bimen Kadiroğlu, “Kalekim Lyksor Kimya, deprem performansı yüksek yapılar için çimento ve beton kimyasalları ve bunların ham maddelerini üretmektedir. Yüksek oranda su kesen akışkanlaştırıcılardan oluşan ürünlerimiz, betonun su ihtiyacını azaltarak yüksek dayanım ve akıcılık sağlamaktadır. Hydroplast cn likit kristalize esaslı ürünümüz de betonda var olan boşlukları doldurarak geçirimsiz bir beton elde etmemize olanak vermektedir” dedi.

Lyksor Kimya’nın kuruluş ve faaliyet alanından kısaca bahseder misiniz?

Lyksor 2016 yılında kurucu ortak Bimen Kadiroğlu önderliğinde çimento ve beton kimyasalları ve bunların ham maddeleri üretimini yapmak için kuruldu. Ham maddeler derken yeni nesil süper akışkanlaştırıcı ham maddesi olarak polykarboksilatlar, şeker türevi olan kıvam koruyucu ve geciktirici, organik su kesiciler olarak sınıflandırabiliriz. Söz konusu ham maddeler ile beton ve çimento kimyasalları üretiyoruz. Yani üretim öncelikle yarı mamul dediğimiz bu ham maddeler ile bitmiş ürünler dediğimiz beton ve çimento kimyasallarından oluşmaktadır.

İzmir Bağyurdu’nda ilk fabrikamızın açılışından sonra Irak pazarı için Diyarbakır son olarak da Mersin’de üçüncü fabrikamızı açtık. Nisan 2022 yılında da Türkiye’nin lider yapı kimyasalları markası olan Kalekim Kimyevi Maddeler Sanayi ve Ticaret A.Ş. ‘ye 75% hissesi satılarak, Bimen Kadiroğlu ve Kalekim ortaklığı şeklinde devam etmektedir.

Ürün gruplarına ilaveten Kalekim Lyksor Kimya, Türkiye’de ilk olarak makro sentetik lif üretimini de gerçekleştirdi. Bugün yılda yaklaşık 100 bin ton üretimiyle pazarın yaklaşık %20’sine hitap etmektedir. 18 ülkeye yaptığı ihracatla da bu sektörde ülkemizin önde gelen firmasıyız.

YAPI ÖMRÜ İÇİN EN ÖNEMLİ YAPI MALZEMESİ BETON VE ÇELİKTİR

Depremle mücadelede performansı yüksek yapılar inşa etmemiz büyük önem taşıyor. Kalekim Lyksor Kimya’nın performansı yüksek yapılarda kullanılan ürünleri olan çimento ve beton kimyasallarının özellikleri hakkında bilgi verir misiniz?

Yapı ömrü için en önemli yapı malzemesi beton ve çeliktir. Betonarme sistemi dediğimiz bu yapı betonu basınca çeliği de çekmeye çalıştırarak mükemmel bir uyum sağlar. Görevimiz öncelikle çimento ile başlıyor. Yüksek mukavemetli çimentolar için etkin öğütme ve performans artışı sağlayan Lyksor çimento kimyasalları kullanılıyor. Daha sonra bu çimento ile dayanıklı ve dayanımı yüksek betonlar üretilmesi için de Lyksor beton kimyasalları kullanılmaktadır. Bu ürünler çoğunlukla yüksek oranda su kesen akışkanlaştırıcılardır. Bu akışkanlaştırıcılar betonun su ihtiyacını azaltarak yüksek dayanım ve akıcılık vermektedir.

Beton bildiğiniz gibi taze haldeyken kalıba sokulabilen sertleşince de yüksek dayanıma sahiptir. Bu taze halini uygun bir şekilde yani ayrıştırmadan homojen ve boşluksuz bir şekilde kalıba sokabilmek için iyi bir akışkanlaştırıcı gerekmektedir. İlave olarak betonda işlenebilirlik için konulan su dayanım düşmesine sebep olduğu için, bu akışkanlaştırıcı kimyasallar su azalttığı için dayanım ve dayanıklılığı artırmaktadır. Bu özellik de yapının hem kendi ağırlığını taşıması için önemli ama en önemlisi de deprem gibi yer hareketlerinde değişik açılardan gelen kuvvetlere karşı dayanımı yüksek, sağlam yapı elemanlarının olmasına imkân vermektedir.

Lyksor kimyasalları ile üretilen yüksek mukavemetli yapılar ile hem çok katlı hem de sağlam yapılar yapmak mümkündür. Bugün taşınabilir ve pompalanabilir C100 betonu yapmak mümkündür.

BETON İMALATLARINDA LİF KULLANIMI ÖNEMLİ

Kalekim Lyksor Kimya’nın makro ve mikro sentetik fiber lifleri yapısal güçlendirmede de kullanılıyor mu? Ürün yapı güçlendirmesine hangi özellikleri katıyor?

Makro lifler taşıyıcı özellikte liflerdir. Çekme dayanımı 1000 Mpa’ya kadar makro lifler piyasalarda mevcuttur. Bu tarz makro lifler betonun tokluğunu, enerji yutma kapasitesini artırarak daha sünek bir özellik kazandırır. Mikro lifler ise taşıyıcı özelliği olmayıp betonun yüzey gerilimlerini düşürerek çatlamasını azaltmaktadır. Dolayısıyla yapısal güçlendirmede doğrudan kullanılmamaktadırlar.

Güçlendirme bildiğiniz gibi öncelikle elemanın kesit büyütülmesi ile yapılmaktadır. Yani yapı elemanının boyutları istenilen yükü karşılamıyorsa kesit büyütülür. Bu büyütmede de kendinden yerleşen beton (KYB) kullanılır. KYB betonlar oldukça gevrektir ve makro lif kullanılarak daha sünek hale getirilebilir. Bir inşaat mühendisi olarak beton imalatlarında her koşulda lifi yukarıdaki sebeplerden dolayı öneriyoruz.

SU YALITIMI BETONUN ÖMRÜNÜ (DURABİLİTE) DOĞRUDAN ETKİLİYOR

Performansı yüksek yapılar ve yapısal güçlendirmede su yalıtımının önemi nedir? Su yalıtımına yönelik ürünlerinizden ayrıca bahsedir misiniz?

Bugünkü koşullarda biz betonu sınıflandırırken basınç dayanımına göre sınıflandırıyoruz, mesela C30/37 gibi. Burada 30 silindir dayanımı 37 ise buna karşılık gelen küp dayanımıdır. Ancak ihtiyaçlar ve bilgi ile zamanla betonu tanımlarken performansına göre sınıflandıracağız. Eğilme dayanımı, su ve klor geçirimlilik sınıfları gibi ilave sınıflandırmalar koyacağız.

Yüksek performanslı yapılarda su yalıtımı betonun ömrünü (durabilite) doğrudan etkilemektedir. Su geçirimsizlik özelliği betonarme yapıda betonun donatısını koruyarak korozyona uğramadan servis ömrünü uzatmaktadır.

Genelde betonarme yapıların ekonomik ömrü 50 yıl olarak projelendirilmektedir. Ama bugün Amerika ve Avrupa’da 300 yıl ömürlü betonlar tasarlanmaktadır. Bunun için de geçirimsiz beton büyük önem taşıyor.

HYDROPLAST CN LİKİT KRİSTALİZE ESASLI ÜRÜNÜMÜZ PAZARDA SÖZ SAHİBİ

Lyksor olarak su geçirimsizliği biz betonda çözmeyi sağlıyoruz. Yani beton üretimi sırasında taze betona ilave ederek geçirimsiz beton sağlıyoruz. Son iki yıldır HYDROPLAST CN isimli likit kristalize esaslı ürünümüz pazarda isminden söz ettirmeyi başardı. Taze betonun özelliğini bozmadan sertleşmiş betonda kristalize yapısıyla betonda var olan boşlukları doldurarak geçirimsiz bir beton elde edebilmek bu ürünümüzün sağladığı önemli bir avantajdır.