Levent Çeki: Türkiye’de çatı ürün ve sistemleri sektörü 4 ila 5 milyar dolar büyüklüğe sahip

ÇATIDER, inşaat ve çatı sektörü ile ilgili sorularımıza başlamadan önce Levent Çeki’nin ÇATIDER Başkanlığı’na uzanan kariyer yolculuğu ile ilgili kısaca bilgi verir misiniz?

Benim kariyer yolculuğum sahadan başlayıp sektörün farklı alanlarında ilerleyen bir süreç oldu. İnşaat mühendisliği eğitimimin ardından meslek hayatına şantiye sahasında başladım. Saha mühendisi ve şantiye şefi olarak görev yaptığım dönemde özellikle yalıtım ve çatı uygulamalarının yapı güvenliği, enerji verimliliği ve yapı ömrü açısından ne kadar kritik olduğunu yakından görme fırsatım oldu.

2004 yılında Standart İzolasyon A.Ş.’ye katıldıktan sonra teknik yönetimden satış ve pazarlamaya, proje yönetiminden üst yönetime kadar sektörün farklı alanlarında görev aldım. Çalışma hayatım boyunca yalnızca ticari büyümeye değil, sektörün teknik gelişimine ve sürdürülebilir yapı anlayışına da katkı sunmaya çalıştım. Yaklaşık 20 yıldır sektörel sivil toplum kuruluşlarında aktif görev alıyorum. Eğitim, teknik standartlar, su ve ısı yalıtımı, enerji verimliliği ve sürdürülebilir yapılaşma konularında birçok çalışmada yer aldım.

2023 yılında sektör temsilcilerimizin teveccühüyle ÇATIDER Yönetim Kurulu Başkanlığı görevine seçildim. Bugün en önemli hedeflerimizden biri; doğru çatı ve yalıtım uygulamalarının yaygınlaşmasını sağlamak, sektörümüzde kalite standartlarını yükseltmek ve sürdürülebilir yapı anlayışını güçlendirmektir.

ENERJİ VERİMLİ UYGULAMALAR İLE ÇATININ ÖNEMİ GİDEREK ARTMAKTA

Türkiye’de 2026 yılı itibariyle çatı ürün/sistemleri sektörünün büyüklüğü ve ihracat rakamlarıyla ilgili neler söylemek istersiniz?

Türkiye’de çatı ürünleri ve sistemleri sektörü son yıllarda istikrarlı bir büyüme gösteriyor. Metal esaslı, kil esaslı, çimento esaslı, bitüm esaslı ve sentetik esaslı çatı kaplama malzemeleriyle birlikte taşıyıcı ve tamamlayıcı sistemler değerlendirildiğinde sektörümüzün bugün yaklaşık 4 ila 5 milyar dolar büyüklüğe ulaştığını öngörüyoruz.

Sanayi yapıları, lojistik merkezleri, enerji yatırımları ve kentsel dönüşüm projeleri sektörün büyümesini destekleyen temel alanlar arasında yer alıyor. Bunun yanında enerji verimliliği odaklı uygulamalar da çatının önemini her geçen gün artırıyor. Günümüzde çatı yalnızca bir örtü sistemi değil; yapı performansını, enerji tüketimini, güvenliği ve sürdürülebilirliği doğrudan etkileyen stratejik bir yapı bileşeni haline gelmiş durumda.

İhracat tarafında da Türk çatı sektörü önemli bir potansiyele sahip. Özellikle Avrupa, Balkanlar, Orta Doğu ve Kuzey Afrika pazarlarında güçlü bir konumdayız. Toplam ihracatın yaklaşık 1 milyar dolar seviyelerinde olduğunu ve önümüzdeki yıllarda daha da artacağını değerlendiriyoruz. Türkiye’nin güçlü üretim altyapısı, mühendislik kabiliyeti ve lojistik avantajı sektörümüzün en önemli güçlü yönleri arasında yer alıyor.

VERİMLİLİK, KALİTE VE KATME DEĞER ODAKLI YAPI

Yapı malzemeleri temel girdilerinde küresel fiyat dalgalanmaları devam ediyor. Üreticinin maliyet baskını yönetebilmesi için ÇATIDER olarak önerdiğiniz çözümler nelerdir? Sektörün kamudan beklentisi nedir?

Son yıllarda enerji, hammadde, lojistik ve finansman maliyetlerinde yaşanan küresel dalgalanmalar tüm sektörleri etkilediği gibi çatı sektörünü de doğrudan etkiliyor. Özellikle çelik, bitüm, alüminyum ve enerji girdilerindeki oynaklık üreticilerin maliyet yönetimini zorlaştırıyor. Yakın dönemde Orta Doğu’da yaşanan gelişmelerin petrol ve enerji fiyatları üzerinden tüm dünyayı nasıl etkilediğini hep birlikte gördük.

Bu noktada sektörümüzün yalnızca fiyat odaklı değil; verimlilik, kalite ve katma değer odaklı bir yapıya dönüşmesi gerektiğine inanıyoruz. Artık küresel rekabette yalnızca fiyat değil; teknik performans, sertifikasyon, sürdürülebilirlik ve karbon ayak izi de belirleyici hale geliyor.

ÇATIDER olarak yerli üretim gücünün artırılmasını, tedarik zinciri dayanıklılığının güçlendirilmesini ve nitelikli iş gücünün desteklenmesini son derece önemli görüyoruz. Bunun yanında standartlaşma, doğru uygulama ve etkin denetim mekanizmaları sektörümüzün sağlıklı büyümesi açısından kritik önem taşıyor. Kamudan beklentimiz ise enerji verimliliği yatırımlarının desteklenmesi, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve öngörülebilir politikaların oluşturulmasıdır.

REKABET ARTIK SADECE FİYAT ÜZERİNDEN İLERLEMİYOR

ÇATIDER global pazarda daha rekabetçi olmak için nasıl bir yol haritası izliyor? Avrupa Yeşil Mutabakatı ve karbon vergisi ihracat yapan yerli üreticiyi nasıl etkiliyor? Sektörün yeşil regülasyona hazırlanmasıyla ilgili bilgi verir misiniz?

Bugün çatı sektörü yalnızca üretim kapasitesiyle değil; sürdürülebilirlik, enerji verimliliği, karbon yönetimi ve teknik standartlara uyum açısından da yeniden şekilleniyor. Özellikle Avrupa Yeşil Mutabakatı ve sınırda karbon düzenlemeleri ihracat yapan firmalar açısından yeni bir dönemi beraberinde getirdi.

Günümüzde rekabet artık yalnızca fiyat üzerinden ilerlemiyor. Düşük karbonlu üretim, sürdürülebilir malzeme kullanımı ve çevresel sertifikasyon süreçleri giderek daha önemli hale geliyor. Bu dönüşüme uyum sağlayan firmalar hem ihracatta hem de finansmana erişimde daha güçlü bir konuma ulaşacak.

ÇATIDER olarak biz de sektörümüzü bu sürece hazırlamak amacıyla eğitimler, teknik seminerler ve bilgilendirme çalışmaları gerçekleştiriyoruz. Biz bu dönüşümü yalnızca bir zorunluluk değil, Türk çatı sektörünün küresel rekabet gücünü artıracak önemli bir fırsat olarak görüyoruz.

BIM KULLANIMI SEKTÖRDE ÇOK DAHA YAYGIN HALE GELECEK

Dijital proje yönetimi ve BIM (Yapı Bilgi Modellemesi) kullanımı çatı tasarımında hata ve maliyetleri nasıl etkiledi? ÇATIDER üyelerinin dijitalleşme süreçleriyle ilgili neler söylemek istersiniz?

İnşaat sektörü artık yalnızca malzeme üretimiyle değil, dijital entegrasyon ve veri yönetimiyle de dönüşüyor. Özellikle BIM yani Yapı Bilgi Modellemesi uygulamaları çatı tasarımı ve uygulamalarında önemli avantajlar sağlıyor. Çünkü çatı sistemleri; mimari, statik, mekanik, enerji ve su yönetimi gibi birçok disiplinin kesişim noktasında yer alıyor.

BIM sayesinde tasarım aşamasında olası çakışmalar önceden görülebiliyor, doğru detay çözümleri geliştirilebiliyor ve uygulama hataları önemli ölçüde azaltılabiliyor. Bu durum hem maliyetlerin düşmesini hem de sahadaki risklerin azalmasını sağlıyor.

ÇATIDER üyeleri arasında da dijitalleşme yatırımlarının hız kazandığını görüyoruz. Ancak dijital dönüşüm yalnızca yazılım yatırımı değil; aynı zamanda teknik eğitim ve insan kaynağı meselesidir. Önümüzdeki dönemde BIM kullanımının sektörümüzde çok daha yaygın hale geleceğine inanıyoruz.

ÇATI YAPININ GENEL DAVRANIŞINI DOĞRUDAN ETKİLEYEN BİR SİSTEM

Deprem kuşağındaki Türkiye’de çatı sistem/çözümlerinin sismik yükler altındaki davranışı hayati öneme sahip. Kentsel dönüşüm sürecinde çatı güvenliği denetimleri sizce yeterli mi? Öneriniz nedir?

Türkiye’nin deprem kuşağında yer alması yapı güvenliğinin bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmasını zorunlu kılıyor. Çatı sistemleri de bu bütünün en kritik parçalarından biridir. Çünkü çatı yalnızca bir örtü sistemi değil; taşıyıcı alt konstrüksiyonları, bağlantı detayları, ekipmanları ve tamamlayıcı bileşenleriyle birlikte yapının genel davranışını doğrudan etkileyen önemli bir yapı sistemidir.

Bu nedenle çatı strüktürünün doğru projelendirilmesi ve statik hesaplarının eksiksiz şekilde yapılması büyük önem taşımaktadır. Özellikle geniş açıklıklı yapılarda mühendislik hesaplarına uygun olmayan uygulamalar ciddi güvenlik riskleri oluşturabilmektedir.

Sismik yükler altında çatı sistemlerinin davranışı; doğru malzeme seçimi, bağlantı kalitesi, doğru detay tasarımı ve nitelikli uygulama ile doğrudan ilişkilidir. Ancak sahada karşılaşılan en önemli sorunlardan biri denetim eksikliğidir. Standart dışı uygulamalar ve yetersiz gözetim ciddi riskler doğurabilmektedir.

Bu nedenle proje aşamasından başlayarak teknik kriterlerin net şekilde belirlenmesi, statik hesapların titizlikle kontrol edilmesi, sertifikalı uygulama ekiplerinin görev alması ve etkin kalite kontrol süreçlerinin işletilmesi gerektiğine inanıyoruz. Denetimin güçlendirilmesi yapı güvenliğinin tamamına doğrudan katkı sağlayacaktır.

SEKTÖRÜN TÜM PAYDAŞLARI BİRLİKTE HAREKET ETMELİ

ÇATIDER Yönetim Kurulu Başkanı Levent Çeki son olarak sektöre nasıl bir mesaj vermek ister?

Eklemek isterim ki çatı sektörü çoğu zaman görünmeyen ancak yapı güvenliği, enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik açısından son derece kritik bir alandır. Günümüzde deprem riski kadar iklim değişikliğinin etkileri de çatı ve cephe sistemlerini doğrudan dönüştürüyor. Artan sıcaklıklar, yoğun yağışlar, kuvvetli rüzgârlar ve değişen çevresel koşullar; dayanıklı, doğru tasarlanmış ve mühendislik kriterlerine uygun sistemlerin önemini daha da artırıyor.

Bu nedenle sektörün tüm paydaşlarının birlikte hareket etmesi büyük önem taşıyor. Üreticilerden uygulayıcılara, tasarımcılardan denetim mekanizmalarına kadar herkesin ortak bir kalite ve sürdürülebilirlik anlayışıyla hareket etmesi gerekiyor.

Nisan ayında gerçekleştirdiğimiz “İklim Değişikliğinin Çatı ve Cephe Sistemlerine Etkisi” başlıklı 10. Çatı & Cephe Konferansı’nı da bu açıdan çok değerli buluyoruz. Bu tür platformların bilgi paylaşımını güçlendirdiğine, sektörün ortak akıl geliştirmesine katkı sağladığına inanıyoruz.

ÇATIDER olarak nitelikli iş gücünün gelişimine her zaman büyük önem verdik. Bu kapsamda uzun yıllardır eğitimler, teknik seminerler ve bilinçlendirme çalışmaları gerçekleştiriyoruz ve bu faaliyetlerimizi sürdürmeye devam ediyoruz. Çünkü sektörümüzde kaliteli malzeme kadar doğru uygulama ve yetişmiş insan kaynağının da kritik öneme sahip olduğuna inanıyoruz.

Bu anlayış doğrultusunda, Türkiye’nin en iyi çatı ustası ekiplerini belirlemeyi ve sektörde farkındalık oluşturmayı amaçlayan prestijli bir organizasyon olan 3. Ulusal Çatıcılar Yarışması’nı, 2-4 Temmuz 2026 tarihleri arasında İstanbul Fuar Merkezi’nde gerçekleştireceğiz. Bu organizasyonun hem mesleki farkındalığın artmasına hem de nitelikli uygulama kültürünün gelişmesine önemli katkı sağlayacağını düşünüyoruz.

ÇATIDER olarak sektörümüzün yalnızca bugünün ihtiyaçlarına değil, geleceğin koşullarına da hazırlanması için çalışmalarımıza devam ediyoruz.