Yeni tasarım ve içeriğiyle okurlarıyla buluşan Türkiye’nin en köklü inşaat dergisi olan İnşaat Dünyası dergisi, Türkiye’nin lokomotif sektörü olan inşaat ve yapı sektörünün uluslararası gelişimini ana misyonu olarak görür ve yıllardır ödün vermediği yayıncılık çizgisini sürekli geliştirerek bu misyonu gerçekleştirmeyi hedefler.

TÜRKİYE’NİN İLK AKILLI OTOYOL PROJESİ ANKARA-NİĞDE OTOYOLU’NDA Pİ MAKİNA İMZASI

Toplam uzunluğu 332 kilometre olan Ankara-Niğde Otoyol (ANO) Projesi için birçok alanda kullanılmak üzere makine, tesis ve araç çözümleri sunan Pi Makina, yüzde 100 yerli üretimleriyle yine fark yarattı. Türkiye’nin ilk akıllı otoyol projesi olan ANO’nun inşaatında kullanılan iş ve inşaat makineleri ile kamyon grubunda tercih edilen Pi Makina, aynı zamanda proje için 9.000 tonun üzerinde çelik konstrüksiyon imalatı gerçekleştirdi.

Ankara-Niğde Otoyol (ANO) Projesi; Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu’nun (UNECE) 1977 yılında, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından verilen ilk mali destekle kurulan bölgesel bir ulaşım altyapısı projesi olan Trans-Avrupa Otoyolu (TEM) Projesi’nin tamamlayıcı kısımlarından biridir. TEM projesi Polonya’dan başlar ve Türkiye üzerinden Asya’ya ulaşır. Proje aynı zamanda, Orta Doğu ve Güney Avrupa ülkelerini de kapsar. Türkiye, söz konusu projede 14 ülke ile birlikte kapsamlı üye konumundadır.

TEM’in önemli kısımlarından biri olan ANO, Güney Türkiye TEM ağının eksik parçasını oluşturmaktadır. ANO Projesi’nin planlama çalışmaları 1990’lı yıllara uzanmaktadır. Ankara-Niğde Otoyolu’nun dâhil olduğu TEM projesi Edirne’den başlayıp, İstanbul’dan geçen ve devamında Bolu, Ankara, Pozantı üzerinden Adana ve Gaziantep’e ulaşarak Şanlıurfa’da tamamlanan ve ileride yapılması planlanan Şanlıurfa-Habur kesimini de kapsamaktadır. Ankara-Niğde kısmının inşaatı ve devreye alınması ile köprü ülke olarak Türkiye üzerinden kesintisiz bir Avrupa-Orta Doğu ulaşım bağlantısı sağlanacaktır.

Proje şirketi olan ERG Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş. (ERG), KGM tarafından başlatılan YİD ihalesi sonucunda, Nisan 2017’de proje inşaat ve işletme imtiyazları için atanan şirket olmuştur. KGM ve proje şirketi arasında YİD Sözleşmesi Ağustos 2017’de imzalanmıştır. YİD Sözleşmesi’nin süresi uluslararası finansal kapanış aşamasıyla birlikte başlayacak olan 3 yıllık inşaat aşaması da dâhil olmak üzere 11 yıl, 10 ay, 17 günü kapsamaktadır. Projenin yatırım bedeli YİD Sözleşmesi’nde yaklaşık 4 milyar TL (yaklaşık 1,1 milyar Euro) olarak belirtilmiştir.

ANO Projesi’nin Türkiye’nin 2023 vizyonunun bir parçası olması ve KGM tarafından önem arz eden küresel proje ilan edilmesiyle birlikte Ekim 2017’de tüm onay işlemlerinde ve tüm bürokratik işlemlerde projenin önceliğini vurgulamak ve meşru kılmak adına bir Başbakanlık Genelgesi yayımlamıştır. Otoyol, Ankara, Aksaray, Konya, Kırşehir, Nevşehir ve Niğde’den geçecektir. Proje; Ankara Gölbaşı-Acıkuyu Kavşağı, Acıkuyu-Alayhan Kavşağı ve Alayhan-Gölcük Kavşağı olmak üzere üç kesimden oluşmaktadır. Şu anki tasarıma göre, ANO anayol ve bağlantı yollarını içeren yaklaşık 330 kilometrelik toplam uzunluğa sahip çift şeritli bir karayolu olacaktır. Projenin çözüm ortaklarından olan Pi Makina; Ankara-Niğde Otoyolu’nun inşasında kullanılan birçok makine, tesis ve aracın üretimine imza atmıştır.

OTOYOLUN TOPLAM UZUNLUĞU 332 KİLOMETRE

Ana güzergâhı 277 kilometre olan Ankara-Niğde Otoyolu’nun bağlantı yolları dâhil toplam uzunluğu 332 kilometredir. Ana yolun Ankara’dan başlayan ilk 30 kilometresi 4×2 şeritli diğer kilometreleri ise, 3×2 şeritli olarak dizayn edilmiştir. Proje boyunca; yaklaşık 131 milyon m3 kazı ve 76 milyon m3’e yakın dolgu çalışması yapılmış, yaklaşık 1,4 milyon m3 beton ve yaklaşık 22 milyon ton asfalt dökülmüştür.

ÜLKE ÜRETİMİNE 2,8 MİLYAR DOLAR KATKI SAĞLADI

ANO Projesi, inşaat süresince GSYH’ye 1,2 milyar dolar, ülke üretimine 2,8 milyar dolar katkı sağlamıştır. Bununla birlikte projenin başından itibaren 49.676 kişi istihdam edilmiştir.

OTOYOLUN KAZANDIRDIKLARI

• ANO Projesi, Türkiye TEM Projesi’nin eksik bağlantısını tamamlayacak ve Türkiye-Bulgaristan sınırındaki Edirne’den, Suriye sınırı yakınlarındaki Şanlıurfa’ya kadar kesintisiz karayolu bağlantısını sağlayacak. Bu bağlantı Şanlıurfa-Habur sınır kapısı kısmı inşa edilerek faaliyete alındığında ise, Irak sınırına kadar uzatılmış olacak. Buna uygun olarak proje, bölgesel ulaşım ağının iyileştirilmesine katkıda bulanarak Türkiye’nin; Avrupa, Asya ve Afrika kıtaları arasındaki stratejik pozisyonunu güçlendirecek.

• Ankara-Niğde Otoyolu’nun eklenmesiyle oluşacak ulaşım ağı Marmara, Karadeniz ve Akdeniz bölgeleri arasında da karayolu bağlantısına imkân vereceği için uluslararası öneme sahip. Asya ve Afrika bölgelerine seyahat daha etkin duruma geleceği için uluslararası ticaret de bundan fayda sağlayacak.

• Projeyle birlikte Ankara ve Niğde arasındaki seyahat mesafesi yaklaşık 60 kilometre azalacak. Bunun yanı sıra proje trafik akışını rahatlatacak, Türkiye’nin kuzeybatısı ve güneydoğusu arasındaki sosyal, ekonomik ve ticari ilişkileri güçlendirecek. Fiziksel engellerin ortadan kalkması ülkenin ekonomik büyümesine, ticari ve lojistik kapasitesine katkıda bulunurken, kuzey ve güneydoğu illeri arasında erişim kontrollü, güvenli ve rahat ulaşım sağlayacak.

• Projenin ayrıca Tuz Gölü (Ankara, Konya ve Aksaray illeri arasında) ve tarihi Kapadokya (Nevşehir, Kayseri, Kırşehir, Aksaray ve Niğde sınırları içerisinde) gibi bölgedeki önemli turistik yerlere erişimi arttırması beklenmektedir.

•  Proje ile Ankara-Niğde arası 4 saat 14 dakikadan 2 saat 22 dakikaya inmektedir.

•  Proje sayesinde 220 bin kişi/saatlik zaman tasarrufu elde edilecek.

• Proje ile yıllık 127 milyon 551 bin litre yakıt tasarrufu sağlanacak. Sağladığı yakıt ve zaman tasarrufuyla ülke ekonomisine yıllık 1,6 milyar lira katkı sunacak.

• Proje ile karbon salınımı yıllık 318 milyon 240 bin kilogram azalacak.

• Özellikleriyle Türkiye’nin en akıllı yolu kapsamındadır.

• Akıllı ulaşım sistemleri yerli ve milli olarak tasarlanmıştır.

YAPAY ZEKÂ VE MAKİNE ÖĞRENİMİ SİSTEMLERİ DEVREDE

ANO, yerli ve milli olarak geliştirilen merkezi kontrol yazılımı ve olay algılama yazılımı ile koordinasyonlu çalışarak sistemdeki tüm bilgileri toplamaktadır. Toplanan bilgiler, yapay zekâ ve makine öğrenimi sistemleri ile derlenmektedir. Sistemin bu özellikleri sayesinde otoyolda oluşan kaza, trafik ve tehlikeli durumlarda operatörler bilgilendirilmekte ve sürücüler uyarılmaktadır. Ayrıca olay algılama sistemi yardımıyla otoyol güzergâhında bulunan 208 adet kameraya çeşitli komutlar verilmektedir. Bu komutlar sayesinde otoyolda bir taşıt durduğunda, bir yaya yürümeye başladığında, bir hayvan otoyola girdiğinde ya da bir taşıt geri manevra yaptığında olay algılama sistemi bunu tespit etmekte ve ekranlara yansıtmaktadır. Bu görüntüler sayesinde operatörler hızlıca operasyon başlatmaktadır. Operasyon kapsamında, duruma ve olayın özelliğine göre; hızla karayolları, trafik polisi, jandarma, sağlık ekipleri, itfaiye ekipleri olay yerine yönlendirilmektedir. Bu koordinasyonun tamamı Ana Kumanda Merkezi tarafından gerçekleştirilmektedir.

PROJEDE KULLANILAN BİRÇOK MAKİNE, TESİS VE ARAÇ Pİ MAKİNA ÜRETİMİ

Erg Şirketler Grubu; inşaat, taahhüt, proje, iş ve inşaat makineleri üretimi, otomotiv sanayi, savunma sanayi, turizm, otel, gıda, restoran işletmeciliği, sigorta, enerji, ulaşım hizmetleri, servis, filo kiralama gibi birçok alanda iş yapan firmaları bünyesinde barındırmaktadır. Erg İnşaat, Pi Makina, Atlı Enerji, Erg Otoyol, Bemse Gıda (Louise, Lou, Luigi’s, Lisette, Leyla Restoran Cafe Grubu ve Bemse Catering), Atlı Otel, Atlı İnşaat, Erg Servis, Erg Ulaşım, Erg Filo ve Erg Sigorta, Erg Şirketler Grubu çatısı altında faaliyet göstermektedir. 1966’da kurulan ve çeşitli projelerin planlama, proje, imalat, inşaat ve montajı konularında faaliyet gösteren ERG İnşaat Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi, bugüne dek birçok baraj, hidroelektrik santrali, sulama ve kanalizasyon tesisleri, hava alanları, yollar, köprüler vb. inşaat işlerinin proje ve inşaatını başarıyla tamamlamıştır. Deriner Barajı, Karakoçan Barajı, Tercan Barajı, Çatalan Barajı, Karakaya Barajı, Antalya Havaalanı, Atatürk Havaalanı, Kars Havaalanı, Ankara Gökçekaya Yüksek Voltaj İletim Hattı, Sivas Kangal Termik Santrali, Artvin Otoyolu, Safranbolu-Bartın Otoyolu bu projeler arasındadır. Erg İnşaat’ın otoyol projeleri için 2017’de kurduğu yan kuruluşu Erg Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş., şu an ANO Projesi’ne devam etmektedir. Projenin bir diğer önemli çözüm ortağı olan Pi Makina ise, ANO Projesi’nde kullanılan birçok makinenin, tesisin ve aracın üretimine imza atmıştır.

YERLİ İŞ MAKİNELERİ, İNŞAAT MAKİNELERİ VE ARAÇLAR KULLANILDI

Erg Otoyol, ANO’nun inşaatında kullanılan iş makineleri, inşaat makineleri ve kamyon grubunda tercihini Pi Makina’dan yana kullanmıştır. Ayrıca çelik konstrüksiyon işlerinin tamamı Pi Makina fabrikalarında tamamlanmıştır. Projede, 131 milyon m3 kazı ve hafriyat işinin büyük kısmı 11 adet Pi Makina Ekskavatörünün yanı sıra 24 adet Pi 1022A Kazıcı Yükleyici ve 18 adet Pi 1051A Lastik Tekerlekli Yükleyici ile yapılmıştır.

PROJE KAPSAMINDA:

• 5 viyadük (Toplam 3.567 metre)

• 34 kavşak köprüsü

• 15 anayol köprüsü

• 73 üst geçit köprüsü

• 109 alt geçit

• 681 kutu menfez

• 15 kavşak

• 15 ücret toplama tesisi

• 1 ana kontrol merkezi

• 2 bakım işletme merkezi ve

• 20 otoyol hizmet tesisi yapıldı.

PROJE İÇİN ÖZEL KIRICI GELİŞTİRDİ

Otoyolun dolgu malzemesi, beton ve asfalt agregası ile yataklama malzemesi olacak taşların kırma, eleme ve sınıflandırma işlemleri için farklı lokasyonlarda ve farklı büyüklüklerde 6 kırma eleme tesisi kuruldu. Saatlik kapasitesi, 350 ila 500 ton arası değişen bu tesislerde kullanılan konik ve dik milli kırıcılar Pi Makina’nın proje için geliştirdiği özel kırıcılardandır. Otoyolun zemin hazırlama, dolgu serme ve düzleme, hendek kazma, şev meyillendirme ve tesis sahası hazırlama gibi işlemleri için 20 adet Pi 3180 Greyder kullanılmıştır. Greyderler proje boyunca 120.000 saati aşan çalışmayla yüksek verimlilikte kullanılmıştır.

Pİ MAKİNA, YÜZDE 100 YERLİ ÜRETİMLERİYLE FARK YARATTI

Otoyoldaki beton yapıların üretilebilmesi için projenin farklı noktalarına 8 adet Pi Beton Santrali kurulmuştur. 1 adet 120 m3/saat ve 5 adet 100 m3/saat üretim yapabilen sabit beton santrali ile 2 adet 120 m3/saat üretim yapabilen mobil beton santrali proje için toplamda 1,4 milyon m3 beton üretmiştir. Pi Makina’nın özel olarak ürettiği devasa 100 tonluk portal vinç ile bu betonların bir kısmı, kalıp beton dökümünde kullanılmıştır. Bu kalıp betonlarla viyadükler, köprü ayakları ve tesisler yapılmıştır.

Üretilen betonun geri kalanı ise, yine Pi Makina üretimi 5 kamyon üstü beton pompası ile dökülerek kavşak, anayol ve üst geçit köprüleri, alt geçitler ve menfezlerin yapımı gerçekleştirildi. Bu beton pompaları saatte 130 – 140 m3 arasında beton dökebilmektedir ve dikeyde 37, 40 ve 47 m beton dökme kapasitesi sahiptir.

Tüm kazı, dolgu, beton, asfalt işlerindeki taşıma ve nakliye işlerini gerçekleştiren kamyonların ve çekici tırların önemli bir kısmı da Pi Makina’nın son yıllarda yüzde 100 yerli olarak ürettiği kamyonlardır. Toplamda 52 adet 4×4, 6×4 ve 8×4 damperli kamyon otoyolun farklı noktalarında hafriyat ve nakliye işlerinde kullanılmıştır. Ayrıca projeye özel, 70 adet 4×4, 6×4 ve 8×4 yol bakım araçları da otoyolun işletme ve bakım dönemi için üretilmektedir. Bu araçlar içinde; kar küreme ve püskürtme, tuz ve solüsyon serpme, yol süpürme ve itfaiye kamyonları bulunmaktadır.

Ayrıca Pi Makina, ANO Projesi’nde; Otoyol Hizmet Tesisleri (OHT), Bakım İşletim Merkezi Tesisleri (BİM), kanopiler, gişeler, köprü ve yol korkulukları için 9.000 tonun üzerinde çelik konstrüksiyon imalatı yapmıştır.